1397/12/21
اطلاعات : پارس جنوبی؛ عرصه تلاش و افتخار

 اطلاعات : پارس جنوبی؛ عرصه تلاش و افتخار

پارس جنوبی؛ عرصه تلاش و افتخار
سه شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۷


ذخایر هیدروکربوری اعماق خلیج فارس جزو گرانبهاترین دارایی های بین نسلی ملت ایران محسوب می شوند که قادرند تا دهه های متوالی نیاز صنایع جهانی به حامل های انرژی را تأمین کنند.

حدود ۴۰ سال قبل اقتصاد جهانی به این باور رسید که استفاده از گاز به جای سایر سوخت های فسیلی برای صنایع وابسته به انرژی ارزان تر و کم آلاینده تر است، اما دل کندن از سوخت های سنتی و حرکت به سمت استفاده بیشتر از گاز در دنیا مستلزم تضمین کفایت ذخایر گازی بود. تا این زمان منابع گازی کشف شده در نقاط مختلف دنیا به حدی نبود که امنیت انرژی اقتصاد بین المللی را تضمین کند، اما کشف میدان گازی پارس جنوبی در بسترغربی خلیج فارس به عنوان یکی از بزرگترین منابع گازی مستقل جهان، این امیدواری را در اقتصاد بین المللی ایجاد کرد که وابستگی به سوخت گاز در ازای کاهش مصرف زغال سنگ و نفت برای صنایع جهانی منفعت دارد.

این میدان عظیم گازی که روی خط مرزی مشترک ایران و قطر در خلیج فارس و به فاصله حدود ۱۰۰ کیلومتری ساحل جنوبی ایران قرار گرفته است، ۹۷۰۰ کیلومتر مربع مساحت دارد که ۳۷۰۰ کیلومتر مربع از آن متعلق ایران است.

پارس جنوبی با دارا بودن ۱۴ر۲ هزار میلیارد متر مکعب گاز درجا (معادل ۸ درصد کل ذخایر گاز جهان و ۴۷درصد ذخائر گاز شناخته شده کشور) ارزش اقتصادی بی‌نظیری برای ملت ایران دارد. مضاف بر این ۱۹ میلیارد بشکه میعانات گازی و ۵ر۷ میلیارد بشکه نفت خام نهفته در لایه‌های این میدان و وجود بزرگترین ذخایر هلیوم جهان در این منطقه می تواند ارزشمند ترین ثروت خدادادی ایران محسوب شود.

به همین دلیل از حدود ۳ دهه پیش طرح توسعه میدان مشترک گازی پارس جنوبی در ۲۴ فاز با هدف تامین گاز مورد نیاز کشور در بخش های تزریق به میادین نفتی، عرضه به واحدهای صنعتی و نیروگاه‌ها، گازرسانی به واحدهای خانگی- تجاری، تامین خوراک مجتمع‌های پتروشیمی و صادرات گاز، میعانات گازی، گازمایع و گوگرد در برنامه های وزارت نفت قرارگرفت و تاکنون اغلب مراحل توسعه بخش ایرانی به بهره برداری رسیده است.

در خلال اجرای این طرح، کمبود منابع مالی و بروز مشکلات سیاسی نظیر تحریم های بین المللی موجب عقب افتادگی ایران از همسایه جنوبی (کشور قطر) در برداشت گاز از این منبع مشترک شد، اما اوایل پارسال با آغاز بهره برداری از فازهای ۱۷،۱۸، ۱۹، ۲۰و ۲۱ ایران موفق شد به سطح برداشت روزانه قطر از گاز پارس جنوبی دست یابد.

اینک در چهلمین بهار پیروزی انقلاب اسلامی، ملت ایران آماده می شود تا ظرف روزهای آینده ۴ فاز بزرگ باقیمانده از طرح توسعه پارس جنوبی را مورد بهره برداری قرار دهد و در برداشت گاز از این منبع مشترک نسبت به کشور قطر پیشی گیرد.

فازهای ۱۳، ۲۲، ۲۳ و ۲۴ میدان گازی پارس جنوبی که طی چند روز آینده به دست حجت الاسلام و المسلمین دکتر حسن روحانی افتتاح خواهند شد، افتخاری بزرگ برای اقتصاد محصور در تحریم کشور و ثروتی گرانبها برای ملت قهرمان ایران محسوب می شود.

مهندس محمد مشکین فام مدیرعامل شرکت نفت و گاز پارس به عنوان کارفرمای اصلی پروژه توسعه فازهای ۱۳، ۲۲،۲۳ و ۲۴ پارس جنوبی در تشریح این رخداد مهم

می گوید: کشور قطر توسعه فازهای مشترک از این میدان را زودتر از ایران آغاز کرد؛ با این حال میزان برداشت گاز هر دو کشور از این میدان مشترک در فاصله سال های ۱۳۸۱ تا سال ۱۳۸۶ همتراز بود. تا اینکه پس از بهره داری فازهای توسعه یافته شریک قطری، سرعت برداشت آنها از ما با فاصله زیادی از ما پیشی گرفت و به مدت ۸ سال قطر روزانه ۶۰۰ میلیون مترمکعب گاز از پارس جنوبی برداشت کرد.در حالی که ظرفیت تولید ایران ما حداکثر ۲۸۵ میلیون مترمکعب در روز بود.

وی می گوید: در فاصله سال های ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۳ ایران ۶ سکوی بهره‌برداری دریایی خود را در مدار تولید قرار داد و از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۱ فقط ۵ سکوی دریایی به بهره برداری رسید. اما در ۶ سال اخیر موفق شدیم ۲۱ سکوی دیگر برای بهره برداری گاز از بستر خلیج فارس نصب و راه اندازی کنیم.

به گفته مدیرعامل شرکت نفت و گاز پارس، در فاصله سال های ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۳ ده ردیف شیرین‌سازی گاز در پالایشگاه‌های گازی پارس جنوبی به بهره‌برداری رسید و از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۱ هم ده ردیف شیرین‌سازی دیگر وارد مدار تولید شد. همچنین ظرف سال های ۱۳۹۲ تاکنون ۳۰ ردیف شیرین سازی جدید به بهره برداری رسیده است و در مجموع هم اینک میزان تولید گاز غنی از میدان مشترک پارس جنوبی توسط ایران به ۶۰۰ میلیون متر مکعب در روز رسیده است که با میزان برداشت گاز توسط قطر برابری می کند. اما نکته غرور آفرین اینجاست که با آغاز بهره برداری از فازهای ۱۳، ۲۲، ۲۳ و ۲۴ میزان برداشت گاز توسط ایران در مجموع ۳ میلیارد فوت مکعب (معادل ۸۵ میلیون متر مکعب) در روز افزایش می‌یابد. یعنی به مراتب از رقیب قطری پیش خواهیم افتاد.

وی با اشاره به تاریخچه برداشت گازغنی از پارس جنوبی توسط ایران می گوید: تولید گاز از ابتدای توسعه میدان گازی پارس جنوبی تا سال ۹۲ معادل ۵۹۶ میلیارد متر مکعب بود که در ۶ سال اخیر بیش از دو برابر شده است.

به گفته مشکین فام، تا پایان سال ۹۲ با بهره‌برداری از ۱۱۰ حلقه چاه روزانه ۲۸۵ میلیون مترمکعب گاز برداشت می کردیم ولی در حال حاضر ظرفیت برداشت گاز از این میدان مشترک با ۲۶۷ حلقه چاه تولیدی به مرز ۶۰۰ میلیون مترمکعب رسیده و بیش از دو برابر افزایش یافته است.

وی همچنین با اشاره به بهره‌برداری از چهار مخزن ذخیره‌سازی میعانات گازی در تأسیسات ساحلی این ۴ فاز می گوید: این مخازن با ظرفیت هر کدام ۵۰۰ هزار بشکه قدرت تولید و ذخیره سازی میعانات گازی کشور را به میزان ۲ میلیون بشکه ارتقا می دهند.

مدیرعامل شرکت نفت و گاز پارس می افزاید: در مجموع ۱۳ پالایشگاه گازی در منطقه پارس جنوبی فعالیت خواهند داشت که تا امروز ۸ پالایشگاه منطقه عسلویه در مدار تولید قرار گرفته و تحویل بهره‌بردار شده است، همچنین ۵ پالایشگاه در منطقه تنبک و اختر (سایت دو پارس جنوبی) واقع شده است که دو پالایشگاه ۱۹ و ۱۲ به بهره‌بردار تحویل شده است.

وی معتقد است: اجرای طرح توسعه فازهای پارس جنوبی کمک شایسته ای به اقتصاد ایران کرده، زیرا در حال حاضر که عمده فعالیت‌ها به عملیات تکمیلی طرح‌ها و راه‌اندازی پالایشگاه معطوف شده، قریب به ۱۹ هزار نفر در پارس جنوبی مشغول فعالیت هستند.

طرح توسعه فاز ١٣

عملیات اجرایی این مرحله از طرح توسعه میدان گازی پارس جنوبی با هدف تولید روزانه ۵۶ر۶ میلیون متر مکعب گاز غنی و ۷۵ هزار بشکه میعانات گازی از ۲۵ خرداد ۱۳۸۹ آغاز شد.

با آغاز بهره برداری از این فاز سالانه ۰۵ر۱ میلیون تن گاز مایع”LPG ” (پروپان و بوتان) و یک میلیون تن اتان به منظور تامین خوراک واحدهای پتروشیمی در پالایشگاه های همجوار تولید خواهد شد که کمک شایسته ای به افزایش ارزش افزوده استحصال گاز از بستر دریا خواهد کرد.

به عبارت ساده تر صادرات گاز به شکل خام اگرچه دارای منافع مالی سرشاری برای کشور است ولی استفاده از آن در تولید محصولات پایین دستی و توسعه صنایع پتروشیمی علاوه بر ایجاد دهها هزار فرصت شغلی برای جوانان، می تواند منافع مالی بیشتری برای کشور به همراه داشته باشد.

در فاز ۱۳ میدان گازی پارس جنوبی علاوه بر محصولات فوق روزانه ۴۰۰تن گوگرد تولید خواهد شد که صادرات آن بدون فرآوری یا بکارگیری آن در تولید محصولات صنعتی پایین دستی ارزش فراوانی برای اقتصاد ملی دارد.

این فاز از میدان پارس جنوبی شامل چهار سکوی دریایی روی ۳۸ حلقه چاه گازی در فاصله ۹۰ کیلومتری ساحل کنگان (استان بوشهر) می شود که گاز استحصالی از آنها توسط دو رشته خط لوله ۳۲ اینچی از کف دریا به خشکی منتقل خواهد شد. دو خط لوله ۴ اینچی هم از بستر دریا محلول گلایکول را از ساحل به سکوهای دریایی منتقل می کند تا مانع از تشکیل هیدرات و ایجاد خوردگی در لوله های دریایی شود.

در بخش ساحلی واحدهای دریافت و جداسازی گاز و میعانات گازی در چهار ردیف تصفیه گاز شامل واحدهای شیرین سازی، نم زدایی و تنظیم نقطه شبنم هر کدام به ظرفیت پالایش ۵۰۰ میلیون فوت مکعب در روز به همراه واحد فشرده سازی و تراکم گاز برای صادرات ساخته شده اند.

همچنین واحدهای استحصال و بازیافت گوگرد به همراه واحد جداسازی و دانه بندی گوگرد و واحد احیاء منواتیلن گلایکول، سرویس های جانبی شامل بخار، توزیع برق، آبگیری از دریا و سرویس های متفرقه از قبیل نیتروژن، هوای فشرده و غیره جزو تآسیسات ساحلی فاز ۱۳ میدان پارس جنوبی هستند.

در کنار این تأسیسات عظیم، سیستم تصفیه آبهای صنعتی وفاضلاب و سیستم های مشعل برای تخلیه اضطراری، سیستم سوخت گاز و دیزل پالایشگاه، سیستم آب آتش نشانی (مخزن و تلمبه ها و شبکه) اطاق های کنترل، پسته ای برق، آزمایشگاه، انبار، کارگاه، دفاتر به همراه چهار مخزن برای ذخیره و صادرات میعانات گازی و مخازن ذخیره سازی LPGاحداث شده است.

در فرآیند توسعه فاز ۱۳ میدان گازی پارس جنوبی، همزمان با ساخت و نصب سکوهای دریایی، عملیات خطوط دریایی در بستر خلیج فارس آغاز شد.

مهندس غلامرضا دهقانی سرپرست پروژه خطوط لوله طرح توسعه فاز ۱۳ پارس جنوبی در تشریح عملیات لوله‌‌گذاری دریایی این طرح می گوید: این عملیات شامل احداث دو رشته خط لوله ۳۲ اینچ اصلی انتقال گاز ترش (هر کدام به طول تقریبی ۹۰ کیلومتر) از موقعیت سکوهای اصلی به ساحل کنگان بود که با موفقیت توسط نیروهای داخلی انجام شد. همچنین در بخش اتصال سکوی فرعی به سکوی اصلی ۵۵۴ شاخه لوله ۱۸ اینچی برای انتقال گاز ترش و ۵۷۰ شاخه لوله ۴ اینچی برای انتقال گلایکول به طول تقریبی ۶ کیلومتر جوشکاری شد تا به عرشه اقماری سکو ۱۳Cو سکو اصلی ۱۳A متصل شوند. وی می افزاید: در فرآیند این کار به منظور کاهش ریسک احتمالی آسیب‌دیدگی یا شکستن لوله‌ها در حین بهره‌برداری، نظارت و بازرسی فنی مستقیم بر کل خطوط لوله دریایی این طرح، مطابق با آخرین دستورالعمل‌ها و رویه‌های استاندارد صورت پذیرفت.

به گفته دهقانی، این عملیات سنگین با رعایت تمامی استانداردهای جهانی و مطابقت دقیق با مشخصات فنی پروژه توسط تیم گسترده ای از کارشناسان، مهندسان و کارگران داخلی از شرکت نفت و گاز پارس، صدرا و تأسیسات دریایی ایران اوایل پاییز امسال به پایان رسید. مهندس رضا مؤیدی مسئول برنامه‌ریزی و کنترل پروژه طرح توسعه فاز ۱۳ پارس جنوبی هم با اشاره به پیچیدگی های فنی و مهندسی اجرای این طرح می گوید: عملیات ساخت، بارگیری، نصب و راه‌اندازی سکوهای ۴گانه این فاز به همراه احداث خطوط لوله دریایی نشانه ارتقای سطح دانش متخصصان صنایع نفت و گاز کشور است.

وی می گوید: اینک صنعت فراساحل ایران با الهام از درس‌آموخته‌های گذشته و ورود به بخش ‌های طراحی، مهندسی، ساخت، اجرا و راه‌اندازی سکوهای دریایی بدون حضورکارشناسان خارجی به عصری نوین از بالندگی و رشد وارد شده است.

به گفته مؤیدی، با راه‌اندازی دو عرشه Aو Cو تکمیل عملیات حفاری در موقعیت‌ این دو سکو ظرفیت تولید گاز از فاز ۱۳ پارس جنوبی به ۵۶ میلیون مترمکعب در روز خواهد رسید.

وی می گوید: در پالایشگاه های بخش ساحلی، چهار ردیف گازی، یک ردیف تصفیه گازهای اسیدی، یک ردیف تولید اتان، واحد تولید میعانات گازی و واحد دانه‌بندی گوگرد با دریافت گاز ترش از سکوی ۱۳Bو فاز ۶تا ۸در مدار بهره‌برداری قرار گرفته اند. همچنین واحدهای تولید پروپان و بوتان راه اندازی شده اند و ساخت مخازن ذخیره‌سازی این دو فراورده ارزشمند در صنعت پتروشیمی آغاز شده است.

مسئول برنامه‌ریزی و کنترل پروژه طرح توسعه فاز ۱۳ پارس جنوبی مهمترین دستاورد توسعه مگاپروژه‌های پارس جنوبی را تربیت نیروی متخصص و کاردان می داند و می گوید: طی سال‌های گذشته هزاران نیروی انسانی شاغل در بخش های مختلف فنی، مهندسی، عملیاتی، اجرایی و… طرح‌های پارس جنوبی اندک ‌اندک با شیوه اجرای پروژه‌های بزرگ آشنا شدند و این خود بزرگترین سرمایه برای کشور محسوب می‌شود.

وی با اشاره به اینکه ایران در آستانه کسب رکوردی تازه در برداشت گاز از مخزن مشترک پارس جنوبی قرار دارد، می گوید: درآمدهای حاصل از فروش محصولات پارس جنوبی به بهره‌وری اقتصاد کشور کمک شایان توجهی خواهد کرد.

طرح توسعه فازهای ۲۲، ۲۳ و ۲۴

این سه فاز هم که توسط کنسرسیومی متشکل از شرکت صنعتی دریایی ایران (صدرا) و شرکت پتروسینا آریا اجرا شده، مجموعاً تولید روزانه ۵۶ر۶ میلیون متر مکعب گاز غنی و ۷۵ هزار بشکه میعانات گازی را هدف گیری کرده است.

در کنار این اهداف تولید سالانه ۰۵ر۱ میلیون تن گاز مایع”LPG” (پروپان و بوتان) و یک میلیون تن اتان به منظور تامین خوراک واحدهای پتروشیمی به همراه تولید روزانه ۴۰۰ تن گوگرد در این سه فاز مورد توجه قرار دارد.

در این سه فاز هم چهار سکو دریایی جمعا شامل ۳۸ حلقه چاه در فاصله ۱۰۵ کیلومتری ساحل کنگان احداث شده که از طریق دو رشته خط لوله ۳۲ اینچ دریایی به طول تقریبی (هر خط) ۱۰۵ کیلومتر گاز استحصالی از دریا را به پالایشگاه های بخش خشکی منتقل

می کنند و دو خط لوله ۴ اینچ دریایی هم به طول تقریبی(هر خط) ۱۰۵ کیلومتر محلول گلایکول را برای جلوگیری از خوردگی خطوط دریایی از ساحل به سکوها منتقل می سازد.

در بخش ساحلی فازهای ۲۲، ۲۳ و ۲۴ واحدهای دریافت و جداسازی گاز و میعانات، تثبیت میعانات گازی، چهار ردیف تصفیه گاز شامل واحدهای شیرین سازی، نم زدایی، تنظیم نقطه شبنم و مرکاپتان زدایی هر کدام به ظرفیت پالایش ۵۰۰ میلیون فوت مکعب در روز، واحد فشرده سازی و تراکم گاز برای صادرات، واحدهای استحصال و بازیافت گوگرد به همراه واحد جداسازی و دانه‌ بندی گوگرد و واحد احیاء منواتیلن گلایکول، سرویس های جانبی شامل بخار، توزیع برق، آبگیری از دریا و سرویس‌های متفرقه از قبیل نیتروژن، هوای فشرده و غیره، سیستم تصفیه آب های صنعتی و فاضلاب و سیستم های مشعل برای تخلیه اضطراری، سیستم سوخت گاز و دیزل پالایشگاه، سیستم آب آتش نشانی (مخزن و تلمبه ها و شبکه)

اطاق های کنترل، پست های برق، آزمایشگاه، انبار، کارگاه، دفاتر به همراه چهار مخزن برای ذخیره و صادرات میعانات گازی و مخازن ذخیره سازی LPGاحداث شده است.

افتتاح این ۳ فاز برای صنعت پتروشیمی کشور بسیار اهمیت دارد، زیرا با بهره برداری کامل از واحدهای تولید اتان فازهای ۲۲ تا ۲۴ پارس جنوبی، روزانه ۲۷۵۰تن اتان تولیدی پالایشگاه این طرح به مجتمع های پتروشیمی ارسال خواهد شد.

مهندس فرهاد ایزدجو مجری طرح توسعه فازهای ۲۲ تا ۲۴ پارس جنوبی با اشاره به عظمت عملیات دریایی در این ۳ فاز می گوید: هریک از سکوهای دریایی این سه فاز بیش از ۲۳۰۰ تن وزن دارد که تماماً توسط کارشناسان داخلی، طراحی، ساخته، بارگیری، نصب و

راه اندازی شده اند. هر یک از این سکوها قادرند روزانه ٥٠٠ میلیون فوت‌مکعب گاز شیرین (۲ر۱۴ میلیون متر مکعب) معادل نیمی از یک فاز استاندارد گازی پارس جنوبی به توان تولید گاز کشور اضافه کنند. نکته حائز اهمیت در بهره برداری از این ۴ فاز پارس جنوبی، تکمیل و راه اندازی تمامی مراحل در شرایط تحریم اقتصادی ایران است. وی اضافه می کند: افتتاح فازهای۱۳، ۲۲، ۲۳ و ۲۴ پارس جنوبی درکنار تمام مزایای اقتصادی خود به جهانیان اثبات خواهد کرد که تحریم های پوشالی غرب در اراده آهنین مردم ایران برای دستیابی به توسعه و بالندگی خللی ایجاد نمی کند. مجری طرح توسعه فازهای ۲۲ تا ۲۴ پارس جنوبی با اشاره به اینکه صنعت نفت و گاز ایران اکنون به درجه ای از پیشرفت دست یافته که قادر است چنین مگاپروژه هایی را در هر نقطه از دنیا اجرا کند، می افزاید: پارس جنوبی با بهره برداری از این ۴ فاز به مراحل پایاتی نخستین توسعه خود نزدیک می شود و از این پس کارشناسان داخلی باید به فکر اکتشاف و استخراج ذخایر هیدروکربوری از اعماق بالای ۲۰۰ متر در بستر خلیج فارس باشند.


آخرين اخبار

Copyright 2017 © Pars Oil And Gas Company