معرفی پدافند غیر عامل
پدافند غیرعامل (Passive Defense)‏ :
به مجموعه اقداماتی اطلاق می‌گردد که به کارگیری جنگ افزار نیاز ندارد و با اجرای آن می‌توان از وارد شدن خسارات مالی به تجهیزات و تاسیسات حیاتی و حساس نظامی و غیرنظامی و تلفات انسانی جلوگیری نموده و یا میزان این خسارات و تلفات را به حداقل ممکن کاهش داد.

پدافند غیرعامل به معنای کاهش آسیب‌پذیری در هنگام بحران، بدون استفاده از اقدامات نظامی و صرفا با بهره‌گیری از فعالیت‌های غیرنظامی، فنی و مدیریتی است.

اقدامات پدافند غیرعامل شامل پوشش، پراکندگی، تفرقه و جابجایی، فریب، مکان یابی، اعلام خبر، قابلیت بقا، استحکامات، استتار، اختفاء، ماکت فریبنده و سازه‌های امن می‌باشد.

در پدافند غیرعامل تمام نهادها، نیروها، سازمان‌ها، صنایع و حتی مردم عادی می‌توانند نقش موثری ایفا کنند در حالیکه در پدافند عامل مانند سیستم‌های ضدهوایی و هواپیماهای رهگیر، تنها نیروهای مسلح مسئولیت برعهده دارند.

هر چقدر درجه هشیاری مدیریت دفاعی برای بكارگیری پدافند عامل بالا باشد، باز هم دشمن سعی دارد در ساعات نخست تهاجم با واردكردن ضربات سنگین به مراكز مهم دفاعی و مراكز حساس و حیاتی كشور آسیب برساند و برای این كار پرهزینه ترین ابزار را با قدرت آتش سنگین بكار می‌گیرد.

معمولاً بعد از روزهای اول و تهاجم هوایی، جنگ زمینی آغاز می‌شود كه طی آن زیرساخت های حساس و مهم كشور، با همان دقت اولیه ولی با گستردگی بیشتر مورد تهاجم هوایی قرار می‌گیرد.

در صورتیكه روحیه دفاعی ملت پس از چند هفته حفظ شود، در مرحله بعدی بمباران افراد غیر نظامی آغاز می شود كه اكثرا بعنوان خطای نظامی وانمود می‌گردد.

طی این مرحله از تهاجم ایجاب می‌كند كه تمام ساختمانها در مقابل موج انفجار، تركش و امكان فروپاشی مقاومت نسبی قابل قبولی داشته باشند و در بخش های مناسبی از آنها فضای امن قابل بهره برداری در دسترس باقی بماند.

تهدیدها به دو دسته‌ی تهدیدهای طبيعی و انسان ساز تقسيم می‌گردند.

تهدیدهای طبیعی(مانند سیل، زلزله و توفان) مشمول پدافند غیرعامل نیستند اما تهدیدهای انسان ساز در این حوزه قرار گرفته و خود به سه دسته تقسیم می‌گردند:
 1.تهدیدهای نظامی: شامل تهاجم هوایی، زمینی و دریایی
 2.تهدیدهای امنیتی: شامل خرابكاری، بمب گذاری و ..
3.تهدیدهای اتفاقی: شامل آتش سوزی، انفجار مخازن سوخت و یا نشت مواد خطرناك و…

تاریخچه و بررسی سوابق جهانی:
 انسان‌های اولیه برای در امان ماندن از تهاجم حیوانات وحشی و دیگر دشمنان خود و همچنین برای کاستن از نگرانی‌های خود به غارها، بالای درختان و دیگر پناهگاه‌های طبیعی پناه بردند.

وجود خندق در اطراف شهرها و ایجاد دروازه‌های مستحکم برای پیشگیری از حملات غافلگیرانه دشمن در تمام نقاط جهان امری رایج بود.

در قرآن کریم در آیه 80 از سوره مبارکه انبیاء می‌فرماید: و ما به او (حضرت داود علیه السلام) ساخت زره را تعلیم نمودیم تا شما را از آسیب جنگ در امان بدارد پس آیا از شکر گریزانید؟ در جریان هجرت پیامبر اسلام نیز خداوند متعال با استفاده از شگردهای اختفاء و فریب که از اصول پدافند غیر عامل است مانع دسترسی کفار قریش به ایشان گردید.

حضرت علی (ع) در نامه 12 نهج البلاغه می‌فرمایند: آنگاه که در میدان جنگ در مقابل دشمن قرار گرفتید می‌باید قرارگاه شما در دامنه کوه‌ها و تپه‌ها و یا در کنار رودها باشد تا پوشش حفاظ شما گردد و شما را از دست دشمن نگهبانی کند.

- نمونه‌ای دیگر از دفاع غیرعامل در صدر اسلامی جنگ خندق و تدابیر و اقدامات دفاعی حضرت رسول(ص) با تشکیل شورای نظامیان و تصمیم‌گیری برای احداث خندق دور شهراست ، این پیشنهاد از سوی سلمان فارسی مطرح گردید که مسلمانان در شهر بمانند ولی دور شهر خندق حفر نموده و در پناه آن آماده دفاع باشند.

*دفاع غیرعامل در ایران:
 سرزمین گسترده ایران باستان به علت وضع جغرافیایی که میان دو جلگه آباد بین‌النهرین و پنجاب سند قرار گرفته بود، همچون پلی بوده که طوایف مهاجم به طرف شرق یا غرب، مجبور می‌شده‌اند از آن عبور کنند.

وضعیت جغرافیایی و محیط ناامن، ایرانیان را وادار نمود تا به منظور در امان بودن از حمله متجاوزین، خانه‌های مسکونی خودرا به شکل دژ کوچکی بسازند، بنابراین به هر گوشه این سرزمین نگاه کنید، قلعه، برج و بارو، ارگ، کهندژ، دربند، خندق و دروازه از ناامنی محیط زندگی و توجه و تدبیر آگاهانه ایرانیان به ملاحظات دفاعی و امنیتی حمایت دارد.

ساخت بناهای گروهی حصاردار در ایران با طرح‌ها و نقشه‌های گوناگون از سه هزار سال پیش ساخته شده است .

قلعه بلوارآباد در شهرستان خوی، حصار ستیل در کاشان، قلعه حسنلو در ارومیه، تورنگ در گرگان، تبه حصار دامغان، نوشیجان تبه بین همدان و ملایر و...

*دیوار چین (364 قبل از میلاد):
ویل دورانت در کتاب تاریخ و تمدن چین آورده است که « شی هوانگ تی » مردی که به چین وحدت بخشید، یکی از نخستین کارهایش متصل کردن و کامل ساختن دیوارهای دفاعی مجزایی بود که از دیدگاه برای حفظ چین از اقوام بربری شمال ساخته شده بود.

دیوار چین که هزار و پانصد مایل (5/24 کیلومتر ) طول دارد و در نقاط مختلف آن دروازه‌های بزرگی به سبک آشوری تعبیه شده، عظیم‌ترین ساختمانی است که بشر تاکنون برپا داشته است.

ولتر در عظمت آن می‌گوید: اهرام مصر در برابر آن چیزی جز توده‌های سست و بی‌اعتبار نیست.

تفکر ساخت و احداث دیوارها و خطوط و دژهای دفاعی از قدیم‌الایام به عنوان یک اقدام دفاعی با هدف سد کردن و ایجاد مانع در مسیر تهاجم دشمن و ممانعت از مواجه شدن با حمله‌های غافلگیرانه دشمن مورد توجه دولت و ملت‌های مختلف بوده است که تاکنون نیز ادامه داشته است در جنگ جهانی دوم که با استفاده از هواپیما و بمباران شهرها و مراکز صنعتی و سرمایه‌گذاری و پس از آن استفاده از موشک توسط آلمان نازی شروع شد خسارات ناشی از جنگ به خصوص آسیب‌های که به مردم و بخش‌های غیر نظامی وارد شد نسبت به جنگ جهانی اول سیر صعودی داشت و این موضوع باعث شد تا کشورها به پدافند غیر عامل اهمیت مضاعفی بدهند.

*کشور آلمان: توسعه پدافند غیر عامل را در دستور کار خود قرار داد و علاوه بر سازمان‌های دولتی، شرکتهای خصوصی نیز به صورت داوطلبانه و افتخاری در این زمینه با دولت همکاری نمایند.

بسیاری از تأسیسات و ساختمان‌های این کشور به صورت دو منظوره احداث می‌شود و علاوه بر کاربردهای متفاوت در شرایط عادی، در شرایط بحران به پناهگاه تبدیل می‌شود که از جمله این مراکز به خطوط راه آهن زمینی، ایستگاه‌های مترو و پارکینگ‌های بزرگ ساختمان‌ها اشاره کرد.

این پناهگاه‌ها برای استفاده عموم آماده میگردد.

مردم و شرکت‌های ملی و خصوصی در صورت رعایت استانداردهای دفاع غیر عامل از دولت‌ها کمک‌های مالی دریافت می‌نماید و ساخت پناهگاه در مدارس، دانشگاه‌ها و مراکز مشابه الزامی است.

*در شوروی سابق: سازمان دفاع غیر عامل در اواسط سال 1960 میلادی تاسیس گردید و به سرعت توسعه یافت و از سال 1966 با تحولی بزرگ تجدید سازمان گردید و ساخت پناهگاه‌های ضد هسته‌ای و دو منظوره کردن بسیاری از تاسیسات مانند ایستگاه‌ها و معابر مترو و پارکینگ‌های زیر زمینی از همان زمان در دستور کار ساخت استحکامات ایمن و زره‌های مقاوم در مقابل انواع بمب و موشک توسعه یافت.

*در آمریکا: پس از گذشت بحران‌های برلین و کوبا در سال 1963 موضوع ساخت پناهگاه‌های خانگی و دسته جمعی مطرح شد و توسعه پدافند غیر عامل آمریکا به گونه‌ای بود که دفاع غیر عامل آمریکا به نام یوجین پی ویگر برنده صلح نوبل شد.

*در کشور کانادا: موضوع پدافند غیر عامل مورد توجه خاصی مبذول گردیده است و دولت مرکزی وطیفه دارد در این مورد به تدوین اصول و سازماندهی تنظیم همکاری دولت و نیروهای مسلح، آموزش مسئولان و مردم، استفاده از همیاری در تدوین برنامه‌های آموزشی محلی، گسترش برنامه‌های تحقیقاتی و نمونه سازی از طرح‌ها اقدام نماید.

از سال 1954 و پس از انتشار نتایج آزمایش‌های مگانتی هسته‌ای آمریکا، کشور کانادا عکس العمل به موقع خود را با ایجاد سازمان‌های دفاع غیر عامل نشان داد از سال 1959 به منظور تأمین بیشترین هماهنگی در امور دفاع غیر نظامی، سازمان‌های دفاع غیر عامل و اقدامات اضطراری را ادغام نمود که از مهمترین وظایف این سازمان جدید، تنظیم و نظم و امنیت به منظور حفظ حاکمیت و تداوم خدمات دولتی است.

*دولت سوئیس: با وجود سیاسیت بی‌طرف در طول دو جنگ جهانی سازمان دفاع غیر عامل سوئیس به ساخت پناه گاه‌های مقاوم در مقابل انفجارات اتمی به طور گسترده‌ای توجه کرد و برای اقامت مردم تمامی امکانات از قبیل آب، غذا، دارو و سایر مایحتاج را به صورتی که قبل از فاسد شدن تعویض می گردند پیش بینی کرد.

*یوگسلاوی: در این کشور نیزبه این موضوع توجه جدی معطوف گردیدو در برنامه ریزی‌ها علاوه بر احداث پناهگاه‌ها، مستحکم ساختن ابنیه، ایجاد مرکز به صورت دو منظوره و آموزش و تمرین مردم، به اصولی مانند پراکندگی ، کوچک سازی فریب توجه شد به نحوی که درطول جنگ 1999نیروهای مسلح کشورعضو ناتو با وجود بمباران گسترده نتوانستند خسارات‌های عمده به تأسیسات این کشور وارد نمایند.

*کشور پاکستان: در کشور همسایه نیز به این موضوع علاقه مندی خاصی نشان داده است و ضمن ایجاد سازمانی برای این امر به موضوع آرامش مردم توجه نموده است طوری که جزوات آموزشی با متون ساده و روان در مورد مقابله با انفجارات هسته ای و دیگر تهدیدها بین مردم و مراکز آموزشی انتشار یافته است .

*کشور کره شمالی: در کشور کره شمالی هم که با تهدیدات آمریکا روبرو است پدافند غیر عامل به صورت گسترده‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرند ، معابر مترو و ایستگاه‌های زیر زمینی شهر پیونگ یانگ در عمق 90 تا 105 متری زمین احداث شده است، بسیاری از کارخانه صنایع نظامی در تونل‌های بزرگ استقرار یافته و هواپیمای نظامی پس از فرورد می‌تواند در تونل‌های حفر شده مخفی شوند.

* تاريخچه پدافند غير عامل در كشور
 کشور عزیزمان، داراي ويژگي‌ها و همچنين وجود عوامل متعددي است،‌ اين ويژگي‌ها و عوامل باعث مي‌شود تا در سطح جهاني حساسيت‌هايي متوجه ايران باشد.

وجود تاريخ و تمدن كهن باعث شده است تا به لحاظ ژئوپلتيك سرزمين ايران داراي اهميت باشد، قرار گرفتن كشورمان در منطقه خاورميانه كه از ابتداي تاريخ مورد توجه قدرتهاي جهاني بوده است و همچنين دسترسي ايران از طريق خليج فارس به سه قاره دنيا در كنار وجود منابع غني نفت و گاز(40 درصد مجموع ذخاير گاز دنيا در ايران است.

) ،وجود منابع معدني متعدد در كشور، تسلط به تنگه هرمز،جايگاه خاصي را به كشور بخشيده كه همواره مورد طمع بيگانگان است.

اين ويژگي‌ها باعث جلب توجه قدرت‌هاي استكباري شده است.بنابراين با توجه به اين شرايط همواره در معرض تهديد بوده و هست.

پيش از انقلاب اسلامی، سازماني با عنوان "سازمان دفاع غيرنظامي ایران" Iranian Civil Defense Organization وجود داشت كه سه دسته ماموريت را عهده دار بود؛ ماموريت اول اين سازمان، هدايت، كنترل و پشتيباني از مردم حين حوادث و بلاياي طبيعي ، ماموريت دوم كمك به امداد و نجات در حوادث در كنار جمعيت شير و خورشيد سرخ ايران و دسته سوم كاهش آسيب‌پذيري‌هاي كشور در برابر تهديدات خارجي بوده است.

برگزاري مانورهاي گروهي و مردمي براي حملات شيميايي و ميكروبي ، برگزاري دوره هاي آموزشي مختلف براي سوانح انسان ساخت و تدوين دستورالعمل هاي اجرايي براي سازمان ها و ادارات از جمله وظايفي بوده است كه اين سازمان به عهده داشته است.

بعد از انقلاب اسلامي، اين سازمان منحل شد و ماموريت‌هاي آن به بسيج واگذار گرديد و پس از گذشت مدتي، با تحقیقات صورت گرفته و بررسی موضوع و نیاز سنجی ها ، با سه موضوع كه هر كدام سه عرصه مجزا از هم داشت مواجه شدند.

چون بخش كاهش آسيب‌پذيري‌ها با بخش دفاع ارتباط داشت و بايد با تهديدات خارجي سنجيده شود لذا از وظايف نيروهاي دفاعي كشور است.

بخش مديريت بحران كه ماموريت هاي اول و دوم سازمان دفاع غيرنظامي كشور را شامل مي گشت و از وظايف دولت به شمار مي‌رفت كه به وزارت كشور محول گرديد و ستاد حوادث غيرمترقبه شكل گرفت و در واقع وزارت كشور متولي اصلی مديريت حوادث طبيعي از پيشگيري گرفته تا بازتواني مي باشد.

بعد از بررسي هاي مختلف در ارتباط با دفاع غيرنظامي و كاهش آسيب‌پذيري زير ساخت‌هاي اساسي كشور در برابر تهديدات خارجي و پايدار سازی، در سال 82 رهبري جمهوري اسلامي ايران حضرت آيت الله خامنه اي با صدور فرماني، اين وظيفه را به ستاد كل نيروهاي مسلح واگذار نمودند و سازمان پدافند غيرعامل كشور پايه گذاري شد.

و بعد از آن به دلیل ناکارآمدی سازمان پدافند غیرعامل در بخش های غیرنظامی ، این ماموریت به دو بخش تقسیم گرديد و در نتيجه بر اساس فرمان رهبري كميته دائمي پدافند غيرعامل كشور در ریاست جمهوری براي برنامه ريزي دفاع غيرنظامي و پدافند غيرعامل در سازمان ها و ارگان هاي غيرنظامي تشكيل شد.

ناگفته نماند سازمان پدافند غيرعامل كشور تا آن زمان فعاليت هاي بسياري را در زمينه پدافند غيرعامل در وزارت خانه ها و سازمان ها و ستاد كل نيروهاي مسلح انجام داده بود اما به دليل گستردگي فعاليت هاي پدافند غيرعامل و همچنين نياز واقعي به تسريع فعاليت هاي آن در كشور و عدم نظامي بودن فعاليت هاي پدافند غيرعامل، اين ساختار به دو بخش تقسيم گرديد.

لزوم پدافند غيرعامل زماني بيشتر براي ما مشخص مي گردد كه بدانيم سوئيس كشوري است كه هيچ كدام از ويژگي‌هاي اقليمي و استراتژيك ايران را ندارد و حتي به عنوان كشوري بي‌طرف شناخته مي‌شود.

با وجود اين سوئيس که ساماندهي فعاليت هاي بشردوستانه را با تاسيس كميته بين المللي صلیب سرخ در جهان عهده دار بوده است با سي و دو هزار كيلومترمربع مساحت در مقابل يك ميليون و ششصد و چهل و هشت هزار متر مربع مساحت ايران، سال‌هاست كه با برنامه ريزي منسجمي، پدافند غيرعامل را به عنوان يك راهكار اطمينان بخش براي حفظ سوئيسي‌ها مورد توجه قرار داده است.

دولت سوئيس بيشترين ميزان سرانه‌ پناهگاه را براي شهروندانش ايجاد كرده‌ است.

در سوئيس سازمان‌ CDO كه يك سازمان غير نظامي و غير دولتي (Civil Defense Organization) است، برنامه‌ريزي‌هاي مرتبط با پدافند غيرعامل را انجام مي‌دهد.

اين سازمان هشت جلد كتاب منتشر نموده است كه به عنوان ضوابط و اصول اساسي پدافند غيرعامل از آن استفاده مي‌نمايد.

در اين كشور هر كس بخواهد برج بسازد، مي‌بايست طبقات زيرين اين برج توانايي مقابله با انواع تهديدات از جمله شيميايي و هسته‌اي را داشته باشد.

همچنين ساختمان‌هاي دولتي و ايستگاه‌هاي مترو نيز با چنين رويكردي ساخته شده‌اند.

در شهرهاي بزرگ سوئيس مثل برن، زوريخ و لوزان پناهگاه‌هايي ساخته شده كه همه امكانات در آن وجود دارد و مواد غذايي و مواد بهداشتي و دارويي موجود در اين پناهگاه به طور هميشگي بروز مي‌شوند.

جالب تر برگزاری مانورهای سراسری است که در ارتباط با حملات دشمن و مخاطرات طبیعی مثل زلزله هر ساله در سوئیس با مشارکت صد در صد مردم برگزار می شود و جای بسیار آفرين دارد براي كشوري كه هيچگونه تهديدي ندارد و لذا ايران نیز به تشابه سوئيس بایستی با الگو برداری و به کار بردن تجربه چندهزار ساله سیاسی و اجتماعی کشور از پدافند غیرعامل بهره مند شود و هم در برابر مخاطرات طبیعی و هم انسان ساخت آمادگي پيدا نمايد.

متاسفانه بايد به طور نمونه متروي تهران را نام برد كه با تمام محاسني كه براي كاهش ترافيك تهران و رفاه عمومي داشته است اما بدون در نظر گرفتن اصول پدافند غيرعامل ، قابليت تبديل شدن به پناهگاه هاي زير زميني را در هنگام جنگ و يا محل هاي اسكان اضطراري را در هنگام وقوع بحران طبيعي ندارد.

جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی نيز به عنوان یکی از سازمان های بزرگ کشور با سابقه بیش از 80 ساله خود بایستی پاسخگوی بسیاری از این مخاطرات طبیعی و غیرطبیعی باشد و به عنوان ارگاني كه نقش محوري در فعاليت هاي پدافند غيرعامل دارد بايستي وظايف بسياري را در هنگام بروز بحران هاي طبيعي و نظامي عهده دار گردد.

مي توان از پدافند غیرعامل به عنوان علم به كارگيري عوامل محيطي در خدمت دفاع یاد كرد.

در پدافند غیرعامل هر آنچه در محيط وجود دارد از جمله زمين، ساختمان ها، پوشش گياهي، شرايط فيزيكي محيط مثل دما و نور مي تواند به عنوان عناصر طراحي دفاعي قرار گيرد.

البته نبايد از ديپلماسي پدافند غيرعامل نيز غافل ماند زيرا كه در بسياري از موارد بكارگيري سياست هاي مناسب و اصول نرم افزاري پدافند غيرعامل از اصول سخت افزاري آن تاثيرگذاري بيشتري داشته است.

علاوه بر مواردی که در پدافند غیرعامل در کشور مطرح است با توجه به شرایط بین المللی هلال احمر و کنوانسیون های ژنو و چترحمایتی هلال احمر و صلیب سرخ لازم است تا برنامه ریزی هلال احمر در بهره مندی از دانش پدافند غیرعامل با استفاده از پروتکل های حمایتی و سایر قوانین بین المللی و همچنین اصول پدافند غیرعامل صورت گیرد.

شایان ذکر است پدافند غیرعامل سابقه ای چندهزارساله داشته و مسئله جدیدی نمی باشد و در تمامی کشورهای دنیا به عنوان یکی از اصول اولیه ساخت و ساز و فعالیت های خدماتی و اداری و تمامی برنامه ریزی ها و ...مطرح است و در یک نگاه ریزبینانه می توان بهره مندی از این اصول را در جمعیت های هلال احمر و صلیب سرخ کشورهای متمدن و پیشرفته مشاهده نمود.

بهره مندی از مفهوم پدافند غيرعامل و واژه دفاع غيرنظامي در ایران نیز سابقه داشته و جدید نمی باشد.بايستي متذكر شويم كه قوانين بين المللي با تمامي اختياراتش هيچ گاه نمي تواند از تهاجمات كشورهاي متخاصم جلوگيري كند.

همانطور كه در پي نوشت آغازين كتاب اشاره شد جمعيت صهيونيستي ستاره سرخ داود ( جمعيت خيريه ماگن ديويد آدوم اسرائيل) با حمايت 36 ميليون دلاري دولت آمريكا فعاليت هاي امدادي و به ظاهر داوطلبانه گسترده اي را در جهان داشته است و همواره سعي بر مطرح كردن اسرائيل به عنوان يك دولت بشردوست داشته است.

در پايگاه اينترنتي كميته بين‌المللي صليب‌سرخ پس از تصويب نشان بلور سرخ براي جمعيت اسرائيل در اين باره نگارش شده است:" به ‌كارگيري نشان بلور سرخ بر روي پرچم‌ها، مؤسسات، آمبولانس‌ها و لباس‌هاي كارمندان، به ترويج فرهنگ انسان‌دوستي در عرصه بين‌المللي كمك مي‌كند.

" و اين در حالي است كه جنايات رژيم صهيونيستي عليه بشريت و مردم فلسطين بارها در شوراي امنيت سازمان ملل متحد محكوم شده كه اين محكوميت‌ها همواره با وتوي آمريكا به عنوان اصلي‌ترين حامي اين رژيم مواجه شده است.

لذا بايستي تاكيد نمود كه قوانين بين المللي نمي تواند از هجوم نيروهاي دشمن به تاسيسات جمعيت هاي خيريه هلال احمر و صليب سرخ جلوگيري كند و لازم است تا علاوه بر قوانين بين المللي فعاليت هاي پدافند غيرعامل نيز صورت گيرد و سازمان هاي حياتي و مهم كشور را مثل جمعيت هلال احمر براي پشتيباني از مردم در هنگام جنگ محافظت نمايد.

*رسالت: حفظ و پايدارسازي و كاهش آسيب‌پذيري زيرساخت‌‌هاي كشور، حفاظت از مردم، استمرار خدمات ضروري دستگاه‌‌ها در برابر تهديدات خارجي.

*مأموريت:
 1- کاهش آسیب پذیری و افزایش ایمنی زیرساخت‌های ملی و مراکز حیاتی، حساس و مهم کشور در مقابل تهدیدات خارجی و با تأکید بر ایجاد عزم ملی و باور عمومی جامع از طریق فرهنگ سازی، سیاست گذاری، طرحریزی، برنامه ریزی راهبردی، تدوین ضوابط، دستورالعمل‌های تخصصی، افزایش آستانه تحمل ملی در برابر تهدیدات و افزایش هزینه تهاجم دشمن با قابلیت هدایت بخش‌های کشوری و لشکری در جهت رعایت اصول پدافند غیرعامل و نظارت بر اجرای آن.

2- اداره امور مردم و تداوم خدمات در شرایط جنگ و تسهيل كننده و استمرار بخش خدمات عمومي در شرايط تهديد دشمن.

3- تعامل سازنده و پيشبرنده با بخش‌هاي كشوري و لشكري در خصوص اعمال تدابير دفاعي امنيتي و نهادسازي دکترین پدافند غيرعامل مدیریت بحران و دفاع غیرنظامی و نظارت و حصول اطمینان از اجرا 4- بررسی شناخت محيط و تدوين راهبرد‌ها، سياست‌ها، خط‌مشي‌‌ها و ضوابط و دستورالعمل‌هاي عمومي و تخصصي در زمينه پدافند غيرعامل و نظارت بر اجراي آن مدیریت بحران ناشی از جنگ.

5- برآورد تهدیدات و احصاء آسیب پذیری‌های زیرساخت‌‌های کشور.

*بيانيه مأموريت: دفاع غيرعامل مكمل دفاع عامل، صلح‌آميزترين و اثر بخش ترين روش دفاعي است كه كاهش آسيب‌پذيري زيرساخت‌هاي ملي و مراكز حياتي، حساس و مهم و پايداري ملي را بدنبال دارد.

پدافند غيرعامل از طريق توسعه ظرفيت‌هاي دفاعي و ارتقاء آستانه تحمل عمومي، ضمن افزايش توان بازدارندگي ملي و مقاومت مردمي، با افزايش هزينه تهاجم، ترديد اساسي را در اراده تهاجمي دشمن ايجاد مي‌نمايد.

بر اين اساس سازمان پدافند غيرعامل كشور بعنوان عالي‌ترين مرجع سياستگذاري و تعيين كننده خط‌مشي‌‌هاي دفاع غيرعامل و دفاع غیرنظامی و مدیریت بحران در شرایط جنگ كشور مصمم است به تأسي از فرامين و تدابير فرمانده معظم كل قوا و با اتكاء بر خداوند متعال در پرتو تعاليم و ارزش‌‌هاي حيات بخش اسلام ناب محمدي (ص) اهتمام ويژه خود را در خصوص محور‌هاي زير بكار بندد و آن‌ها را سرلوحه امور خود قرار دهد: 1-آسیب ناپذیر سازی زیر ساخت‌‌های حیاتی وكاهش آسيب‌پذيري زيرساخت‌ها، حساس و مهم كشور در برابر تهديدات دشمن.

2-افزايش ضريب امنيت ملي و قدرت بازدارندگي ملي و ارتقاء آستانه تحمل ملی در برابر تهدید.

3-ارتقاء عزم ملي، باور و فرهنگ عمومي و سازماني در خصوص رعايت اصول پدافند غيرعامل و مدیریت بحران.

4-توليد دانش بومی و توسعه و بهبود نظام مدیریت دانش بومی پدافند غیرعامل کشور و بهره‌گيري از فن‌آوري‌هاي مناسب و روز آمد و آینده پژوهی در خصوص دفاع غيرعامل.

5-کاهش آسیب پذیری زیر ساخت‌‌ها در ارتباط با تهدیدات نرم با تاکید بر سایبر وفضای مجازی رایانه و تجارت الکترونیک و.

.

6-آماده سازی جامعه در برابر تهدیدات نامتعارف .

7-ایجاد ایمنی وحفاظت برای آحاد مردم با اقدامات پدافند غیرعامل.

8-تداوم خدمات ضروری کشور، استان، شهر و دستگاه‌های در شرایط جنگ.

9-اداره ومدیریت بحران صحنه حادثه (جنگ) در شهر‌ها، استان‌‌ها، دستگاه‌‌ها(جستجو، امداد، نجات، درمان،انتقال و...)

10-اداره و سازماندهی و بکارگیری مردم با روش‌‌های دفاع غیرنظامی و مردم یاری در شرایط جنگ و ارائه الگوي جامعه آماده.

11-نهادینه سازی ملاحظات فنی و پدافند غیرعامل در بستر طرح‌های ملی و استانی کشور در دست مطالعه.

12-اموزش عمومی آحاد مردم و تمرین ومانور برای کسب حداکثر امادگی *

چشم انداز: سازمان پدافند غير عامل كشور با تكيه بر فرامين و تدابير فرمانده معظم كل قوا و به پشتوانه قوانين و مقررات موضوعه بر پايه عزم ملي و باور عمومي مسئولين و آحاد مردم تلاش مجدانه خويش را در اعمال تدابير دفاع غیرعامل و حاكميت اصول آن در زيرساخت‌هاي اساسي جامعه به ثمر رسانده و كشور را در افق پنج ساله در بعد پدافند غيرعامل واجد ويژگي‌هاي زير خواهد نمود :
1- داراي عزم ملي و باور عمومي در مسئولين و مردم نسبت به رعايت اصول پدافند غيرعامل وداراي جامعه ای آماده در برابر انواع تهدیدات.

2- توانمند در تأمين حداكثر ايمني و پايداري و به حداقل رساندن آسيب‌پذيري زيرساخت‌هاي مرتبط در مقابل تهديدات دشمن.

3- قادر به ايفاي نقش اساسي در حراست و حفظ استقلال، تماميت ارضي و سرمايه‌‌هاي ملي در چرخه نظام دفاعي امنيتي كشور.

4- توانمند در تأمين حداكثر ايمني و پايداري زيرساخت‌هاي مرتبط با مردم در مقابل تهديدات دشمن.

5- داراي زيرساخت‌‌ها، نظام خدمات رساني امن در برابر تهديدات.

6- برخوردار از آمايش سرزميني مناسب و متكي به ويژگي‌هاي جغرافيايي، جمعيتي، فرهنگي و اصول دفاع غيرعامل در حوزه‌‌هاي مختلف با رعايت توزيع و پراكندگي موزون سرمايه‌‌ها و فعاليت‌ها در عرصه ايمن جغرافيا.

7- داراي پشتوانه فرهنگي، حقوقي و قانوني جامع در سطح كشور با قابليت تأمين و اجراي الزامات و ضوابط مربوط
8- برخوردار از نظام يكپارچه، هماهنگ و كارآمد پدافند غيرعامل كشور با قابليت تعامل سازنده و پيشبرنده با دولت، نیرو‌های مسلح و مردم در زمينه اعمال تدابير دفاعي امنيتي در بخش‌‌هاي مختلف.

9- برخوردار از نظام بهینه شده، توسعه یافته و توانمند مدیریت بحران ناشی از جنگ و دفاع غیرنظامی با مشارکت مردم.

10- برخوردار از نظام توسعه یافته و امن توسعه ملی با ملاحظات پدافند غیرعامل

11- دست یافته به نظام جامع (فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، علمی، آموزشی، فنی، مهندسی و ...) در حوزه‌‌های مختلف پدافند غیرعامل.

12- برخوردار از نظام تولید مدیریت دانش و فناوری بومی پدافند غیرعامل توسعه یافته و نهادینه شده با تأثير بازدارندگي بالا و با موقعيت ممتاز در سطح منطقه.

13- دارای قابلیت بهره مندی از توانایی‌ها و ظرفیت‌های نیرو‌های داوطلب مردمی و بسیج برای پدافند غیرعامل و مدیریت بحران ناشی از جنگ و دفاع غیرنظامی.

كليه حقوق اين پرتال متعلق به شرکت نفت و گاز پارس ميباشد